خبرگزاری محار  - جزیره خارگ روی خط بی توجهی مسئولین میراث استان بوشهر

جزیره خارگ روی خط بی توجهی مسئولین میراث استان بوشهر
شناسه خبر : 265 -

به گزارش مهار نیوز - شهرام اسلامی : جناب آقای دکتر سلطانی فر رئیس سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری کل کشور :

جزیره خارگ همچنان روی خط بی توجهی و بی مهری مسئولین میراث استان بوشهر است.

خان نعمت آب شیرین قنات های خارگ همچنان بر پهنه آب شور خلیج فارس گسترانیده است.

به گزارش مهار نیوز - شهرام اسلامی : خان نعمت آب شیرین قنات های خارگ همچنان بر پهنه آب شور خلیج فارس گسترانیده است.
در جولای سال 2016 میلادی سازمان میراث جهانی یونسکو در استانبول ترکیه بیستمین اثر ایرانی که همانا 11 قنات ایرانی بود را در میراث جهانی یونسکو به ثبت جهانی رساند.
میراث جهانی یونسکو چیست ؟
میراث جهانی یونسکوه: (World Heritage Sites) به مجموعه مکان‌های فرهنگی و یا طبیعی ثبت‌شده در سازمان جهانی یونسکو مانند جنگل، کوه، آبگیر، صحرا، بقعه، ساختمان، مجموعه و یا شهر گفته می‌شود که بصورت فهرستی توسط کمیته میراث جهانی یونسکو همه ساله برگزیده شده‌اند.
سایت‌هایی که در این فهرست قرار می‌گیرند بر اساس کنوانسیون حفاظت از میراث جهانی فرهنگی و طبیعی متعلق به تمام انسان‌های زمین، فارغ از نژاد، مذهب و ملیت خاص، محسوب می‌شوند و دولت‌ها موظف به حفظ و نگهداری این آثار هستند.
بر پایه این کنوانسیون کشورهای عضو یونسکو، می‌توانند آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور خود را نامزد ثبت به‌عنوان میراث جهانی کنند. حفاظت از این آثار پس از ثبت در عین باقی‌ماندن در حیطه حاکمیت کشور مربوطه، به عهده تمام کشورهای عضو خواهد بود.
این کنوانسیون از یک دیباچه و ۳۸ ماده در هشت فصل تشکیل شده‌است.
ایتالیا مقام نخست را در تعداد میراث جهانی یونسکو در جهان دارد. تا نوامبر ۲۰۱۴ ایتالیا ۵۰ اثر، چین ۴۷ اثر و اسپانیا ۴۴ اثر ثبت‌شده در میراث جهانی یونسکو داشته‌اند.
 اکنون با تلاش فراوان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، کمیسیون ملی یونسکو- ایران و نمایندگی دائم ایران در یونسکو و سایر نهادها، از بین میراث فرهنگی ایران، چغازنبیل به عنوان نخستین اثر ثبت شده کشوردر سال ۱۳۵۸، میدان امام اصفهان، تخت جمشید، تخت سلیمان، ارگ بم، پاسارگاد، سلطانیه، بیستون، مجموعه کلیساهایی آذربایجان، سازه های تاریخی- آبی شوشتر، بازار تبریز، بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی، ۹ باغ ایرانی شامل «اکبریه بیرجند، فین کاشان، شاهزاده ماهان، ارم شیراز، عباس آباد بهشهر، چهلستون اصفهان، دولت آباد یزد، پاسارگاد شیراز، پهلوان پور یزد»، گنبد قابوس، مسجد جامع اصفهان، کاخ گلستان، شهر سوخته، محوطه باستانی شوش و چشم انداز میمند ۱۳۹۴ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده اند.
کمیته میراث جهانی در چهلمین جلسه خود در استانبول ترکیه که از ۱۰ جولای ۲۰۱۶ برگزار شد، چهار اثر جدید از کشورهای چین، هند، ایران و میکرونزی در فهرست میراث جهانی ثبت کرد. یازده قنات ایرانی به عنوان دومین پرونده زنجیرهای بعد از ثبت باغ های ایرانی و به عنوان بیستمین اثر ایران در لیست آثار میراث جهانی یونسکو ثبت گردید.
میراث جهانی یونسکو، نام عهدنامه ای بین المللی است که شانزدهم نوامبر ۱۹۷۲ میلادی به تصویب کنفرانس عمومی یونسکو رسید. موضوع آن حفظ آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی بشر است که اهمیت جهانی دارند و متعلق به همه انسان های زمین، فارغ از نژاد، مذهب و ملیت خاص هستند. برپایه این کنوانسیون، کشورهای عضو یونسکو می توانند آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور خود را نامزد ثبت به عنوان میراث جهانی کنند. حفاظت از این آثار پس از ثبت در عین باقی ماندن در حیطه حاکمیت کشور مربوطه، برعهده همه کشورهای عضو خواهد بود.
در این اجلاس کمیته میراث جهانی، نمایندگان کشورهای مختلف به اظهار نظر درباره‌ی پرونده‌ی ارائه شده از سوی ایران پرداختند که بیشتر کشورها از جمله قزاقستان، جامائیکا، تانزانیا، بورکینافاسو، زیمباوه، آذربایجان، لهستان و … از قنات‌های تاریخی ایر ان و ثبت آن در فهرست میراث جهانی یونسکو حمایت کردند. بیشتر کشورهای عضو بر اهمیت تاریخی قنات‌های ایران، سیستم پیچیده و مدرن بکار رفته در آنها و سودمندی آنها برای محیط زیست اذعان کردند.
در سراسر مناطق خشک ایران، آب سکونتگاه های دائمی و کشاورزی توسط سیستم قنات باستانی از سفره های آب های زیر زمینی در دره ها و هدایت آب در طول تونل های زیرزمینی توسط گرانش و جاذبه زمین، اغلب با طی کیلومترها مسافت، تأمین می شد. یازده قنات معرف این سیستم محل استراحت کارگران، مخازن آب و آسیاب های آبی را شامل می شود. سیستم مدیریت عمومی سنتی هنوز در این محل ها اشتراک گذاری و توزیع عادلانه و پایدار آب را امکان پذیر می سازد. قنات ارائه شواهد و مدارک استثنایی از سنت های فرهنگی و تمدن ها در مناطق بیابانی با آب و هوای خشک ارائه می کند. این ویژگی ها موجب شد که کمیته میراث جهانی یونسکو به اتفاق ثبت این آثار را به عنوان میراث جهانی قبول کند.
اسامی قنات های ثبت شده «قصبه گناباد، بلده فردوس، زارچ حسن آباد، آسیاب آبی میرزا نصرالله مهریز، جوپار کرمان، اکبرآباد و قاسم آباد بروات بم، مون در اردستان، وزوان و مزدآباد اصفهان و ابراهیم آباد اراک» را در شش استان خراسان رطبق آمار، تعداد قنات های فعال ۳۶ هزار و ۳۰۰ رشته بوده و مجموع طول کوره های قنات ۲۱ هزار و ۷۸۰۰ کیلومتر و مجموع طول میله های قنات ۱۵۸ هزار و ۲۶۸ کیلومتر تخمین زده شده است. قنات زارچ با قدمت بین ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ سال و با ۷۱ کیلومتر طول به عنوان یکی از بلندترین قنات های ایران شناخته می شود. عمیق ترین مادر چاه نیز در شهرستان گناباد با نام قنات قصبه قرار دارد که تاریخ حفر آن به دوره هخامنشی می رسد.ضوی، خراسان جنوبی، یزد، کرمان، مرکزی و اصفهان شامل می شود.
و اما بعد 
جای خالی قنات های جزیره خارگ در پرونده ثبت جهانی قنوات ایران بسیار جلوه مینماید.
جزیره ای که وجود هرگونه اثری در آن دلیل محکمی بر حقانیت ایران بر این آبراهه باستانی و خلیج همیشه فارس است.
جزیره خارگ از دیر باز تا کنون مورد توجه دریانوردان و حاکمان زمان خود بوده است.وجود آثاری از قرون مختلف پیش از میلاد و پس از آن از دوره هخامنشی گرفته تا دوره حضور ساسانیان و اشکانیان در جزیره به ویژه آثار بجای مانده از حضور قوم پالمیر و کلیسای نسطوریان گواه این مدعاست.
حضور بقعه منصوب به میر محمد ابن حنفیه فرزند حضرت علی ( ع ) با بنایی به قدمت حدود 800 سال در جزیره از دیگر آثار شاخص دوره اسلامی است.
در کنار اهمیت سوق الجیشی و استراتژیک خارگ  از دیرباز تا کنون یکی دیگر از ویژکی های خاص و مهم این جزیره وجود راهنما ها و ربان های ماهر دریایی بوده است که از دیر باز راهنمای دریاها و ناخدای کشتی ها بوده اند.
این جزیره به واسطه داشتن کشاورزی پرپار و ذخایر آب شیرین از گذشته محلی برای توقف کشتی ها به جهت تهیه آذوقه و آب شیرین و محل استراحت آنها بوده است که دریا نوردان را مجبور به توقف در این جزیره می نموده است.
قنات های خارگ قدمتی بسیار کهن دارند.کشف کتیبه ای میخی به زبان فارسی باستان در سال دهه 80 که بر اساس گزارش دکتر رسول بشاش پژوهشگر و استاد زبان های باستانی و رئیس وقت پژوهشکده خط و زبان های باستانی سازمان میراث فرهنگی با مضمون ((
 استحصال آب شیرین ))  ترجمه شده است ، در کنار یکی از این قنوات قدمت برخی از این قنوات را به بیش از 2400 سال منصوب میکند.
فارغ از قدمت قنات های خارگ که از برخی از قنات های ثبت شده در پرونده ثبت جهانی یونسکو بیشتر است،ویژگی استحصال آب شیرین در دل آب شور دریای خلیج فارس که کام تشنگان دریاهای شور را شیرین می نموده است ویژگی اندکی برای جای دادن قنوات خارگ در میان 11 قنات ایرانی نیست.
قنات هایی که با وجود اندک رسیدگی هم اکنون نیز آب شیرین از آن استحصال میشود و در گذشته ای نچندان دور در کنای چاه های آب شیرین تنها منبع تامین کننده آب ، این عنصر حیات بخش در این جزیره تاریخی و کهن خلیج فارس بوده است.
 کم توجی مسئولین میراث استان بوشهر به میراث جزیره تاریخی و کهن خارگ در خلیج فارس که از نظر تثبیت حاکمیت ایران بر این آبراهه باستانی اهمیت آن را صد چندان مینماید ، داستانی جدید و جای تعجب نیست ، اما جای خالی قنات های خارگ کهن در پرونده ثبت جهانی قنات های بسیار ناراحت کننده است.
سالهاست که گرد بی مهری مسئولین میراث استان بر تمامی آثار باستانی جزیره نشسته است.امید آن را داشتیم و داریم که در دولت تدبیر و امید با نگاه ویژه و تاکیدی که دولت و در راس  ریاست محترم جمهوردر هفته گذشته در میان متولیان گردشگری کشور بر   توسعه آن وبهره گیری از ظرفیت های بالقوه کشور در این صنعت داشتند ، به جزیره خارگ نیز نگاه ویژه ای میشد و آثار باستانی جزیره خارگ در کنار اهمیت حاکمیتی آن به عنوان یکی از پتانسیل ها و ظرفیت های ویژه جزیره مورد توجه مسئولین استانی قرار میگرفت.
شاید در صورت توجه به میراث جزیره از سوی مسئولین میراث استان اولین اثر ثبت جهانی استان بوشهر به نام جزیره تاریخی و کهن خارگ رقم میخورد.
بایست این واقعیت را درک کرد که با توجه به اهمیت تاریخ و تمدن خلیج فارس در دوره ای که کشورهای حوزه خلیج فارس به دنبال ساخت هویت جعلی برای خود و اعلام حاکمیت بر این آبراهه باستانی ایرانی هستند حفظ و صیانت از آثار تاریخی و باستانی در خلیج فارس و حاشیه آن اهمیتی صد چندان پیدا میکند که نیاز مند تغییر نگرشی در سطح مدیریت ارشد سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری کل کشور است.
روی سخنم در آخر این نوشتار با جناب دکتر سلطانی فر معاون محترم رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری کل کشور است : 
جناب دکتر جزیره خارگ با قدمتی بیش 2500 سال از مهمترین جزایر ایران و خلیج فارس است که اکنون نیازمند توجه مدیریت ارشد سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی  و گردشگری کل کشور است تا گرد غبار بی مهری سالیان را از روی آثار با صلابت و رنجور آن زدوده شود تا که چون دری بر انگشتر تمدن بشری امروز و خلیج فارس چونان دری که  ابوریحان بیرونی آن را در یگانگی و بی همتایی کلمه به (( در یتیم )) تعبیر کرد ،بدرخشد و زینت بخش ویترین افتخارات ایران اسلامی با پیشینه کهن تاریخی گردد و سندی باشد بر حقانیت ایران بر این آبراهه باستانی که همانا خلیج پارسی است.
 

 


  • :
عضویت در کانال تلگرام محار نیوز
ارسال نظر :