خبرگزاری محار - باد های محلی را بهتر بشناسیم

آشنایی با باد های محلی خلیج فارس

باد های محلی را بهتر بشناسیم
شناسه خبر : 446 -

در ادامه مطلب به اختصار در خصوص انواع باد های محلی و زمان و مدت وزش آن مطالبی ارائه شده است که با توجه به نزدیک بودن موسم وزش این باد ها مطالعه آن خالی از لطف نیست.

به گزارش مهار نیوز - شهرام اسلامی : راهنمای باد های محلی

در ادامه مطلب به اختصار در خصوص انواع باد های محلی و زمان و مدت وزش آن مطالبی ارائه شده است که با توجه به نزدیک بودن موسم وزش این باد ها مطالعه آن خالی از لطف نیست.

به گزارش مهار نیوز - شهرام اسلامی :

 برای شناخت بهتر بادهای محلّی ،دو اصطلاح (( دریایی )) و (( کشاورزی )) بر آنها داده شده است :


منظور از (( باد دریایی )) آنهایی است که دریانوردان بومی وصیّادان ساحل نشین بر زبان
می رانند، مانند:تریه،تویبه،سبعه،غیوب،لچیزب،و(( لیمر )).

اصطلاح کشاورزی بر آن بادهایی نهاده شده است که تنها بر زبان کشاورزان می گذرد، مانند:بَرّو*،سهلی،شهرین،کوختی، نَعشی، وبادهای خفیف: 125،105،90،75

1) بَرّو barrow: نسیم ملایمی است که بیشتر در فصل تابستان از سمت خشکی به دریا می وزد و با وزش آن موج های خفیف دریا نیز آرام می گیرد.

2) پنجه panjeh: زمان وزش آن 45 روز بعد از نوروز است وشدّت چندانی ندارد.

3) تریه teriyeh: در زمستان وبیشتر در اوایل دی ماه می وزد.

4) تویبه tuveybeh: در اواخر بهمن ماه،وزیدن می گیرد وبیش از چند روزی دوام ندارد.

5) سَبعه sabeh: یا باد هفت روزه ، زمان وزش آن از بیستم مهر ماه به بعد است وبه مدّت هفت روز می وزد.

6) سُهیلی soheyli: دراواخر برج سنبله ( شهریور ماه ) و حدوداً از بیست وپنجم آن به بعد می وزد و نوید پایان یابی تابستان را می دهد وچون بعد از طلوع ستاره سُهیل**می وزد، به نام (( باد سهیلی)) معروف شده است.شمال این باد،بیشتر در زمستان و تابستان وبه طور کلّی در تمام فصول سال می وزد .در زمستان ،مورد تنفّر ،ودر تابستان ،دوست داشتنی است. همیشه در زمستان وخاصّه بعد از بند آمدن باران ،انتظار آن می رود که وزیدن گیرد و خشکه سرما را با خود بیاورد. گاهی تا مدّت 10 الی 12 روز ( در زمستان )،به طور مداوم می وزد ودر تابستان نیز بعد از فروکش کردن آن ،باد قوس می آید.

7) شهرین sahreyn: حدود 7 الی 10روز مانده به نوروز می وزد و دو ویژگی دارد: چنانچه با باران همراه باشد شهرین آبی نام می گیرد و می گویند برای کشتزار بسیار مفید است واگر بارانی نداشته باشد،چون سبب از بین رفتن و خشکیدن علف های بیابانی می شود آن را شهرین آتشی (( تش باد )) نام نهند.

8) غیوب geyub: این باد در فاصلهٔ دههٔ اوّل فروردین تا نیمه اردیبهشت ماه به طور ناگهانی ودر مدّت زمانی کمی می وزد. اگر در خشکی وزیدن گیرد همراه با گرد و غبار بسیار وگاهی توأم با رگبار خفیف است وچنانچه به دریا بر خورد کند، موج های نسبتاً عظیمی ایجاد کرده وبعد فروکش می کند و گاهی نیز سبب غرق شدن جهازات ( لنج باری و کشتی ) می شود.

9) قوس gows: به آن کوس gows هم می گویند. در زمستان وتابستان هر دو می وزد و چون همیشه با خود (( شرجی )) همراه دارد به باد شرجی معروف است.بر عکس باد شمال، باد قوس در زمستان بسیار دوست داشتنی ودر تابستان نیز مورد تنفّر است .ویژگی های این باد ،درست بر عکس باد شمال است. بدین معنی که در زمستان تولید ابر وباران کرده واز سردی هوا می کاهد و به همان نسبت در تابستان ایجاد شرجی بیش از اندازه و گرمای طاقت فرسا می کند .به نوبهٔ خود سهمگین تر از باد شمال است و اگر شدّت یابد جهازات زیادی را در کام دریا فرو می برد.

10) کوختی kuxeti: بادی است که از جنوب غربی می وزد وبه ( کوخت )*** نشینان نوید (( کوخت)) نشینی برای صید باز شکاری ( چرخ ) می دهد و به همین سبب به باد کوختی معروف شده است. این باد در حوالی برج سنبله ( بیستم شهریور ) وزیدن می گیرد وبنا به گفته سالمندان از (( برّبن سعود )) می آید و چون گرد و غبار زیادی تولید می کند، در اثر آن ، بازهای شکاری را در هوا پراکنده و منحرف می سازد ودر همین زمان است که بازگیران ،( کواخ ) وسایل صید را تدارک دیده و به اصطلاح ،(( کوخَت )) می نشینند.

11) لچیزِب Lecizeb: یا باد گول زننده وفریب دهنده. زمان دقیق وزش این باد به درستی معلوم نیست. اما بیشتر ناخدایان بر این باورند که در فاصلهٔ نیمهٔ دوّم برج میزان ( مهر ماه ) تا اوایل برج عقرب ( آبان ماه ) به مدّت 10 و12 روز ،یک مرتبه ظاهر می شود ودست کمی از (( لیمر )) ندارد.

12) لیمر Leyme یا دولاب ،گرد باد عظیمی است که به طور ناگهانی می وزد و اشیاء قرار گرفته در مسیر خود را در هم می نوردد. دوام چندانی ندارد وچنانچه به دریا بر خورد کند در همان لحظهٔ وزش، آب دریا را زیر ورو می کند ،واگر در خشکی بگیرد درختان را بُن کن می نماید .بیشتر در برج عقرب ( آبان ماه ) می وزد و ناخدایان ،کم و بیش از علایم قبلی آن آگاهند وجانب احتیاط را از دست نمی دهند.

13) نعشی nasi: باد ملایمی است که در اواخر پاییزمی وزد وجهت شمالی شرقی دارد ودر جا به جا کردن ابر ها ،یا در اصطلاح محلّی در (( نو و کهنه کردن )) ابرها، مؤثّر افتاده ونوید باران را می دهد.
عدّه ای بر این باورند که باد نعشی از جانب (( النعش )) **** می وزد و علّت نام گذاری آن نیز برای همین خاطر است .

14) باد 75: در 15 خرداد ماه می وزد و غوره را از حالت اولیه بیرون می آورد.

15) باد 90: سه ماه بعد از نوروز می وزد و آن را باد خارک رنگ می نامند .
16) باد 105: وزش آن در پانزدهم ت

یر ماه می باشد و غوره را کاملاً تبدیل به انگور می کند.

17) باد 125: در سوم تا پنجم مرداد ماه و خرک درخت خرما را تبدیل به رطب می کند و انجیر را هم پخته می کند.

بادهاي سر شناس

باد شمال: اين باد از سمت شمال، شمال شرقي و شمال غربي مي وزد و چون از سرزمين هاي سردسير در استان هاي فارس و كهكيلويه و بوير احمد مي گذرد، كاهش بسيار دما و سردي هوا را در پي دارد و شمال كردن يا شمالي شدن در گويش بومي دشتستان خود به معناي خنك شدن هواست. پس از هر بار بارندگي و با رفتن سيستم باران زا از آسمان منطقه اين باد به تندي به سمت منطقه مي وزد كه وزش آن جداي از كاهش دما از نشانه هاي پايان بارندگي نيز مي باشد.

باد حيرون: اين باد از سمت جنوب و جنوب شرقي مي وزد و چون از سوي اقيانوس هند مي آيد، نم فراواني به همراه دارد و از همين روي وزش آن در تابستان ها پر نم شدن هوا و در زمستان ها بارندگي را در پي دارد. وزش اين باد كه در جاهايي(قوس) نيز ناميده مي شود در زمستان ها از نشانه هاي آغاز بارندگي در ساعات و روزهاي آينده است. ( حيرون = جنوب)

تش باد: اين باد در تابستان ها و از سمت مغرب و جنوب غربي مي وزد و همان گونه كه ازنام آن پيداست گرمي و سوزندگي بسياري دارد. تش باد از نيمه هاي خرداد ماه آغاز به وزيدن مي كند و گاهي تا نيمه هاي مرداد ماه وزيدن آن به درازا مي كشد. وزش اين باد از نيم روزها آغاز و گاهي تا پاسي از شب نيز مي وزد. سوزندگي و گرماي زياد اين باد از اين روست كه از بيابان هاي داغ عربستان و آفريقا مي گذرد.

باد بانده: اين باد در ماه هاي مهر، آبان و آذر مي وزد و همان باد پاييزي است. وزش آن آهسته است اما در بسياري از ساعات روز مي وزد و هوا را خنك و پاكيزه مي كند. اين باد چون همزمان با فصل شكار عقاب در منطقه مي وزد باد بانده ( پرنده) ناميده شده است.

باد (غر و پف) سهيل: اين باد در نيمه هاي شهريور ماه مي وزد و زمان آن چند روزي بيشتر نيست و با گرد و خاك و آلودگي همراه است. پس از وزيدن اين باد هواي منطقه رو به خنكي مي رود.

باد كه (كوه): اين باد از سمت مشرق مي وزد و وزيدن آن در هنگام بارندگي ايستايي بيشتر ابرها در آسمان منطقه و به درازا كشيدن زمان بارندگي و بارش تندتر و بيشتر را در پي دارد.
باد تشتك فروش: اين باد در ماه هاي آبان و آذر از سمت مغرب و جنوب غربي مي وزد و وزش آن از نشانه هاي بروز خشكسالي است. همانگونه كه از نام آن نيز پيداست، دهقان بيچاره كه در گذشته همه اميدش به كشت و برداشت گندم و جو بود براي فراهم نمودن نان خانواده اش ناچار به فروش كاسه و پياله اش مي شد.

 


  • :
عضویت در کانال تلگرام محار نیوز
ارسال نظر :